JeHoWaH a nie Jahweh - najnowsze badania naukowe

[radek]

to jak najbardziej pasuje to do opisu anioła Jehowy, który wytracał pierworodnych w Egipcie.

Takie były wyroki boskie i nie powinieneś Nieziem ich oceniać, podważać, kwestionować czy zmieniać.

Ja tylko referuję, kto co robił, według Pism.

Intensywność interwencji Boga jest adekwatna do ich powodów

[Nieziem]

Cały czas, Nieziem, obstajesz przy tym, że objawić imię to powiedzieć, jak ono brzmi, wymówić fonetycznie.
Czy dobrze Cię rozumiem? Przecież objawić coś, może znaczyć, że nadać/pokazać/wyjaśnić głębsze znaczenie tego, co się powierzchownie znało.

Ja właśnie tak rozumiem zapis, o którym mówimy. Wiem, że słowo tłumaczone tu jako imię może oznaczać charakter, i wtedy jak najbardziej można by mówić o objawieniu imienia w znaczeniu głębszego poznania charakteru Jehowy, sęk w tym, że tekst Wj 6:3:
ale jeśli chodzi o moje imię, Jehowa, nie dałem im się poznać”
nie daje możliwości odczytania w taki sposób, gdyż mówi wprost o imieniu, a nie o znaczeniu imienia.
Ale dobrze, na potrzeby dyskusji założę, że chodzi nie o objawienie samego imienia Jehowy, ale o objawienie znaczenia tego imienia. We wpisie powyżej DonCicio napisał o tym, i jeśli jest jak zreferował, niewiele to objawienie znaczenia imienia dało, bo nawet dziś nie ma zgodności co do znaczenia tego imienia. Jeśli Świadek Jehowy pisze o imieniu jako "tajemnicy" jeszcze nie odkrytej ja się pytam, jaki jest skutek tamtego objawienia imienia Jehowy Mojżeszowi? Ja widzę ciągłą niewiedzę. Jeśli przed Mojżeszem znane było imię Jehowa, i Abraham je wyznawał, ja nie widzę żadnego efektu objawienia imienia Jehowy Mojżeszowi.
Mówienie, że przecież wytłumaczył, iż Jehowa znaczy „On powoduje, że się staje” albo "Jestem, który jestem" niczego nie wyjaśnia, a pogłębia niewiadomą, o co chodzi. Każdy człowiek sam o sobie może to samo powiedzieć: Jestem, który jestem. Jesteśmy jak Bóg?
Jeśli Jehowa objawił przez Mojżesza nie samo imię własne Jehowa, ale większe poznanie samego Jehowy, gdzie przy opisie tego wydarzenia jest to zawarte? Tak konkretnie, co wiesz więcej?
Ponadto, w przekazie Pomazańca temat znaczenia imienia Jehowa się nie pojawił, natomiast mówił Pan Jezus wiele o charakterze Boga Ojca, że już część objawił, i resztę nadal będzie objawiać.

[Nieziem]

Nikt z nas w pełni nie zna Jehowy, choć znamy Jego imię. Imię Boga, które jest jedną z form hebrajskiego czasownika hawahʹ (יהוה), „stać się”, i znaczy „On powoduje, że się staje”, jest dla nas niewiadomą chociażby w kwestii tego, co przed nami, co nastąpi za chwilę, kiedy to Jehowa objawi się w roli Sędziego. Wiemy, że za pośrednictwem Jego Syna osądzi świat, ale czy wiemy jak to będzie wyglądało? Nie! W tym sensie nie znamy Jehowy, ale kiedy będzie po wszystkim, wiedza o Jego imieniu będzie jeszcze pełniejsza. Fascynujące jest to, że tak naprawdę nigdy nie poznany w pełni imienia Jehowy i ciągle Je będziemy poznawać.

ale jeśli chodzi o moje imię, Jehowa, nie dałem im się poznać” (Wj 6:3)
Tutaj Jehowa wyznaje, że Abrahamowi nie dał czegoś, co teraz dawał Mojżeszowi. Na czym polegało to objawienie (Mojżeszowi) znaczenia imienia, które dał mu Jehowa? Co więcej wiesz o znaczeniu imienia dzięki Mojżeszowi? Pytam, bo ja w tekście opisującym spotkanie Mojżesza z Jehową nic na ten temat nie znajduję. A Ty sam piszesz, że w zasadzie, to mało znamy Boga, choć znamy jego imię. Co zatem daje Tobie, że znasz imię własne Boga, podczas gdy On sam pozostaje niepoznany?

[Bobo]

Wiem, że słowo tłumaczone tu jako imię może oznaczać charakter, i wtedy jak najbardziej można by mówić o objawieniu imienia w znaczeniu głębszego poznania charakteru Jehowy, sęk w tym, że tekst Wj 6:3:
ale jeśli chodzi o moje imię, Jehowa, nie dałem im się poznać”
nie daje możliwości odczytania w taki sposób, gdyż mówi wprost o imieniu, a nie o znaczeniu imienia.

Nie kupuję takiej argumentacji, bo brzmi ona tak: imię może oznaczać, charakter, ale tu charakteru nie oznacza. Czyli... nie bo nie
Nawiązałem do słowa POZNAĆ a nie Imię. Jeśli uznajesz, że za słowem Imię może kryć się charakter to werset ten może należy czytać tak:
ale jeśli chodzi o mój charakter/imię, Jehowa, nie dałem im się poznać”
Wraca więc pytanie: czego Bóg nie dał poznać? Imienia w sensie brzmienia, czy swojego charakteru, który kryje się za imieniem Jehowa.
Bo widzisz, Jezus 'objawił imię Boże' (Jana 17:6,26). Więc jeśli przed Mojżeszem nie wymówił (nie objawił), to przez Jezusa wymówił (objawił).
Zderzasz się z niekonsekwencją, nawet nie wiesz kiedy.
Tak naprawdę, to w ks. Wyjścia 6:3 masz słowo jāda‘ (hebr. ידע). Słowniki zaznaczają, że wskazuje ono na szczególne poznanie, wyjątkową relację, poprzez doświadczenie itp. Np. Adam poznał żonę swoją (Rodz 4:1), potem znowu ją poznał (Rodz 4:25). Za każdym razem oznacza to, że z nią współżył. To dość bliskie i osobiste doświadczenie. i nie oznacza zwykłego poznania, jakoby wcześniej Adam nie znał swojej żony.
Takie zastosowanie tego słowa występuje w Biblii bardzo często.
Analogicznie patriarchowie przed Mojżeszem nie poznali imienia Jehowy, czyli nie doświadczyli tego, jakim stanie się teraz dla Izraelitów - wyzwolicielem, obrońcą, żywicielem, opiekunem, wojownikiem na niespotykaną dotąd skalę. Takiego Jehowy dotąd nie znał nikt.
Zresztą, nawet dzisiaj w potocznej mowie czasem mówi się: Ty mnie jeszcze nie znasz! Co to znaczy? Ano to, że pokażę się ze strony, jakiej mnie do tej pory nie znałeś. I absolutnie nie chodzi tu, że nie wiesz, że mam nick Bobo. Bo wiesz.

[Nieziem]

Wraca więc pytanie: czego Bóg nie dał poznać? Imienia w sensie brzmienia, czy swojego charakteru, który kryje się za imieniem Jehowa.

Nie dał poznać imienia w sensie brzmienia.
Bóg rozmawiał z Mojżeszem i powiedział mu: «Jam jest Jahwe. Ja objawiłem się Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi jako Bóg Wszechmocny, ale imienia mego, Jahwe, nie objawiłem im.

Bobo, Twoja argumentacja (w ostatnim wpisie) to denominacyjna filozofia jest, podczas gdy zapis Pisma jest jednoznczny:
Jehowa objawił im siebie, nie objawił imienia.
W powyższej wypowiedzi Jehowy są dwa podmioty: sam Jehowa oraz Jego imię. Jeden został objawiony, drugi nie. Patryjarchowie znali postać Jehowy (poprzez Jego działanie), nie znali imienia tej postaci. Dokładnie o tym usłyszał Mojżesz od Jehowy, o czym czytamy w Wyj.6.3.

[Nieziem]

Zresztą, nawet dzisiaj w potocznej mowie czasem mówi się: Ty mnie jeszcze nie znasz! Co to znaczy? Ano to, że pokażę się ze strony, jakiej mnie do tej pory nie znałeś. I absolutnie nie chodzi tu, że nie wiesz, że mam nick Bobo. Bo wiesz.

Zgadza się. Wtedy Mojżesz dowiedział się, jaki jest nick Boga, z którym rozmawiał. I dowiedział się, że przodkowie (włącznie z Abrahamem) tego nicka nie znali.

A poznanie Boga w pełni jest praktycznie niemożliwe, ponieważ nie wyczerpane są te opcje, gdy On może powiedzieć z tej strony mnie dotąd nie znałeś.
Z Bogiem nudy nie ma, i nudy nie będzie.

[czytelnik2026]

Ponieważ zauważyłem spore zamieszanie odnośnie rozumienia Imienia Bożego i wyprowadzania jego znaczenia dlatego najpierw wyjaśnię, że nie ma jakiejkolwiek istoty poza Bogiem, która miałaby również to samo Imię. Nie ma też drugiego Boga o tym samym Imieniu. Po pierwsze - mówi o tym sam Bóg w Iz.45:5-6.
Po drugie - biorąc na logikę, - aby było dwóch, musieliby się czymś różnić, a gdyby się różnili, to jeden z nich nie mógłby posiadać tego co posiada drugi, a tym samym nie byłby pełnią doskonałości i nie byłby Bogiem
Oczywiście w tej kwestii nie zabrakło niedouczonych teologów, którzy zaczęli się doszukiwać w Gen.19:24 dwukrotnego użycia Imienia. Dosłownie ów werset brzmi: A JeHoWaH spuścił deszcz na Sodomę i Gomorę siarki i ognia od JeHoWaH z nieba.
Na tej podstawie mając najwyraźniej luki w swej znajomości hebrajskiego wysnuli wniosek, że jest jakiś jeszcze drugi Jehowah.
Otóż, jak się okazuje jest to typowy zwrot hebrajski, który można zaobserwować też w innych wersetach np. 1Królewska 19:11 Szczególny absurd dosłownego tłumaczenia widać w 1Krolewskiej 8:1. Gdyby tłumaczyć dosłownie to wyszłoby: „wtedy zgromadził Salomon…u króla Salomona…”.

A teraz odniosę się do kwestii rdzenia, z którego usiłują niektórzy wyprowadzać Imię Boże.

Ci, którzy chcą przeforsować wymowę Jahweh odwołują się do rdzenia HWH √הוה czasownika havah. Ale to czasownik הָיָה (hajah) - być, istnieć - występuje w Pismach Hebrajskich 3 632 razy (z tego 1046 razy w Zwojach znad Morza Martwego, a nie czasownik הָוָה (havah). Inskrypcja Siloe odkryta w 1880 r. na ścianie Tunelu Ezechiasza doprowadzającego wodę ze źródła Gichon do sadzawki Siloe w Jerozolimie, jedna z najstarszych tego typu wyryta alfabetem  paleo-hebrajskim, a pochodząca z VII w. p.n.e., zawiera trzykrotnie czasownik HJH, a nie HWH.

Zwolennicy wyprowadzenia Imienia Bożego od rdzenia HWH doszukują się formy hebrajskiego czasownika hawa w Genesis 27:29, Izajasza 16:4, Kohelet 2:22. Nehemiasz 6:6 i Kohelet 11:3.

Przyjrzyjmy się bliżej tym wersetom. W Genesis 27:29 występuje הֱוֵ֤ה (hĕvēh), w Izajasza 16:4 הֱוִי (hĕwî), w Koheleta 2:22 הֹוֶ֤ה (hōweh), Nehemiasza 6:6 też הֹוֶ֤ה (hōweh) i jeszcze w Koheleta 11:3 יְהֽוּא (yəhū). Ostatnia forma pochodzi od czasownika הָוָא (hava'), ale kończącego się literą alef (א), a alef  nie jest częścią rdzenia √הוה (HWH). Warto zwrócić uwagę, że w Hioba 37:6  w formie הֱוֵ֫א (hĕwê) od czasownika הָוָא (hava') tłumacze nie mieli problemu, by użyć tam czasownika padać, a więc dokładnie to samo tłumaczenie powinno być zastosowane w wersecie Koheleta 11:3. Pozostają więc do przeanalizowania dwa imiesłowy występujące w Koheleta 2:22 i Nehemiasza 6:6 oraz dwie formy rozkazujące występujące w Genesis 27:29 הֱוֵ֤ה (hĕvēh)  i Izajasza 16:4 הֱוִי (hĕwî).
Jednak wymienione dwa imiesłowy przy dokładniejszej analizie okazują się być formami pochodzącymi od rdzenia √היה  (HJH). Jak można zauważyć imiesłów הוֹיָ֗ה (hōyāh) w Exodus 9:3 posiada yod, gdyż jest to femininum, a gdyby było masculinum mielibyśmy waw, a więc הֹוֶ֤ה (hōweh) z Koh.2:22 i הֹוֶ֤ה (hōweh)  w Neh.6:6 są w gruncie rzeczy formami pochodzącymi od rdzenia √היה  (HJH).
Problemem są tylko dwie formy rozkazujące: w Gen.27:29 הֱוֵ֤ה oraz Izaj.16:4 הֱוִי które pozornie mogą wskazywać, że wywodzą się z rdzenia √הוה (HWH).
Istnieje jednak proste wytłumaczenie skąd się wzięły. Pierwsza możliwość to po prostu błąd kopistów lub niezbyt dokładne przepisywanie, bo nieraz trudno było odróżnienić yod (י) i waw (ו). W kopiach pisanych ręcznie, często zdarzało się, że wskutek braku precyzji mylono te litery. Drugą możliwością jest, że te dwie formy imperatywne są zapożyczone z języka aramejskiego. Istnieje aż 333 słów występujących w Pismach Hebrajskich, które są zapożyczone z języka aramejskiego. Taki pogląd prezentuje Max Wagner w swym Die Lexikalischen und Grammatikalischen Aramaismen im alttestamentlichen Hebräisch (Berlin 1966).

Tak więc wymienione formy mające udowodnić istnienie w języku hebrajskim √הוה (HWH) nie tylko nie potwierdzają takiej tezy, ale są bardzo wątpliwe, gdy się uwzględni, że √היה  (HJH) widnieje aż 3632 razy w Pismach Hebrajskich  Biblii.
Nie ma więc żadnego dowodu, że Imię Boże zapisane Tetragramem יהוה  pochodzi od czasownika √הוה (HWH). A w takim razie jedyną logiczną możliwościa jest √היה  (HJH) czyli czasownik być, istnieć. Odpada więc wyjaśnienie, że Imię Boże jest formą hifil (przyczynową), a więc On powoduje, że się staje. Ponadto rdzeń √הוה (HWH) prowadzi do utworzenia sztucznej formy Jahweh, a nie do formy Jehowah, formy zaś Jahweh nie ma i nie było w języku hebrajskim, gdyż jest niemożliwa ze względów fonetycznych i gramatycznych w języku hebrajskim.

Pogląd, że Imię pochodzi od rdzenia HWH szerzył William Foxwell Albright (1891-1971) oraz jego protegowany David Noel Freedman (1922-2008). W swym artykule The Name Yahweh w.: Journal of Biblical Literature(vol.43, No.3/4 1924, s.375-377) Albright tłumaczy Imię: He causes to be what comes into existence. Według niego formuła Ehjeh aszer Ehjeh  jest w rzeczywistości pełną formą imienia Jahweh.
Podobne stanowisko zajął David Noel Freedman (1922-2008), opierający się na poglądach W.F. Albrighta. Według Freedmana Imię יהוה odczytywane przez niego jako Jahweh oraz אֶֽהְיֶ֣ה (Ehyeh) jest formą kauzatywną. por.:  D.N. Freedman: Name of the God of Moses, w.: Journal of Biblical Literature (79, no. 2 (1960) s. 151-156).

Jednak poglądy Albrighta i Freedmana zostały aktualnie obalone. Albright sugeruje semickie, a nie hebrajskie pochodzenie Tetragramu, podczas gdy nazwy pierwszego rozdziału Księgi Rodzaju pokazują, że hebrajski jest bardzo starym językiem. Problem polega na tym, że według Albrighta Imię zostało wynalezione w drugim tysiącleciu p.n.e., podczas gdy Imię było znane już w czasach, gdy żył Set, syn Adama, zgodnie z Księgą Rodzaju 4:26. ​​Zgodnie z chronologią Księgi Rodzaju był to początek czwartego tysiąclecia p.n.e. Jeśli założymy, że relacja biblijna jest prawdziwa, zarówno pod względem historycznym, jak i chronologicznym, to Tetragram ma ponad 6000 lat. Ponadto Imię jest pochodzenia hebrajskiego, a nie jedynie semickiego. W dodatku czasownik oznaczający „być/stawać się” nie ma formy kauzatywnej (czyli sprawczej zwanej hifil w języku hebrajskim oraz afel, hafel i szafel czyli koniugacji o charakterze sprawczym, kauzatywnym w aramejskim). Oznacza to, że nie ma absolutnie żadnych dowodów na poparcie poglądu, że Imię Boga oznacza „On sprawia, że ​​się staje” i pochodzi od formy kauzatywnej czasownika hāwā.

Jeśli nie było czasownika √הוה (HWH) w języku hebrajskim, to tym bardziej nie mogła istnieć forma kauzatywna (sprawcza) tego czasownika. Nigdzie tekst hebrajski Biblii nie potwierdza takiej formy. Jednak nie tylko świadczą o tym argumenty lingwistyczne, ale przede wszystkim kontekst biblijny, którego nie wolno pomijać. Mojżesz nie pytał o brzmienie Imienia, które przecież znał, lecz jakie to Imię będzie miało znaczenie dla synów Izraela, aby ich przekonać, że Bóg wysyła go do nich i chce ich wyprowadzić z niewoli egipskiej (2Moj. 3.1-17).  


______________________

[booris]

Inskrypcja Siloe odkryta w 1880 r. na ścianie Tunelu Ezechiasza doprowadzającego wodę ze źródła Gichon do sadzawki Siloe w Jerozolimie, jedna z najstarszych tego typu wyryta alfabetem paleo-hebrajskim, a pochodząca z VII w. p.n.e., zawiera trzykrotnie czasownik HJH, a nie HWH.

Czy mozesz pokazac w ktorych miejscach ta inskrypcja zawiera HJH i jaki jest jej zwiazek z imieniem Boga? Bo tlumaczenie brzmi tak:

"[Dokonane zostało] przebicie. I w następujący sposób dokonano przebicia: kiedy jeszcze [robotnicy uderzali] kilofami, kiedy jeden naprzeciw własnego kolegi (pracował) i kiedy jeszcze trzy łokcie pozostały do [przebicia], usłyszano głos jednego (robotnika), który wołał swojego kolegę, ponieważ była szczelina w skale z prawej strony na [lewą] stronę. I w dniu przebicia pracownicy pracowali – każdy jeden naprzeciw drugiego – kilof o kilof. I popłynęła woda od wyjścia w kierunku stawu w 1200 łokciach (długości) a sto łokci wynosiła wysokość skały ponad głowami robotników"
zrodlo:
Wikipedia https://pl.wikipedia.org/wiki/Inskrypcja_Siloe
https://www.kchanson.com/ANCDOCS/westsem/siloam.html

[radek]

czego Bóg nie dał poznać? Imienia w sensie brzmienia, czy swojego charakteru, który kryje się za imieniem Jehowa.

Ani tego, ani tego. Oba te zachowania u Boga są ze sobą powiązane. Bóg objawił się Abrahamowi w pewnym zakresie. Kto wie, co by było, gdyby Abraham udowodnił, że kocha Boga bardziej niż syna ?

[czytelnik2026]

Inskrypcja Siloe odkryta w 1880 r. na ścianie Tunelu Ezechiasza doprowadzającego wodę ze źródła Gichon do sadzawki Siloe w Jerozolimie, jedna z najstarszych tego typu wyryta alfabetem paleo-hebrajskim, a pochodząca z VII w. p.n.e., zawiera trzykrotnie czasownik HJH, a nie HWH.

Czy mozesz pokazac w ktorych miejscach ta inskrypcja zawiera HJH i jaki jest jej zwiazek z imieniem Boga? Bo tlumaczenie brzmi tak:

"[Dokonane zostało] przebicie. I w następujący sposób dokonano przebicia: kiedy jeszcze [robotnicy uderzali] kilofami, kiedy jeden naprzeciw własnego kolegi (pracował) i kiedy jeszcze trzy łokcie pozostały do [przebicia], usłyszano głos jednego (robotnika), który wołał swojego kolegę, ponieważ była szczelina w skale z prawej strony na [lewą] stronę. I w dniu przebicia pracownicy pracowali – każdy jeden naprzeciw drugiego – kilof o kilof. I popłynęła woda od wyjścia w kierunku stawu w 1200 łokciach (długości) a sto łokci wynosiła wysokość skały ponad głowami robotników"
zrodlo:
Wikipedia https://pl.wikipedia.org/wiki/Inskrypcja_Siloe
https://www.kchanson.com/ANCDOCS/westsem/siloam.html

Podaję link do inskrypcji:

https://www.gettyimages.com/detail/news ... /590130962

1.Licząc od prawej strony: - pierwsza linijka - trzeci wyraz (mający kropkę po środku, na początku i na końcu)
2.Licząc od prawej strony: - trzecia linijka - piąty wyraz (mający kropkę po środku, na początku i na końcu)
3.Licząc od prawej strony: - szósta linijka - drugi wyraz (mający kropkę po środku, na początku i na końcu)

Pisząc według ha-ktaw ha-merubba czyli pismem od czasów Ezdrasza:

1. היה
2. הית
3. היה

Jest to zatem czasownik HJH, a nie HWH.

[Queza]

Ja się w tym temacie tak pogubiłam jakbym była daleko w lesie i nie znała drogi powrotnej do domu.

[booris]

Jest to zatem czasownik HJH, a nie HWH.

Zrozumialem z Twojej wypowiedzi,ze imie Boga to Jehowa.poniewaz robotnicy przebiwszy tunel,uzyli czasownika HJH w inskrypcji opisujacej ten fakt.

[czytelnik2026]

Ja się w tym temacie tak pogubiłam jakbym była daleko w lesie i nie znała drogi powrotnej do domu.

Jeśli będziesz czytać dokładnie i uważnie to co piszę, to nie ma możliwości zbłądzenia. W tym co napisałem nie ma nic trudnego do zrozumienia. To są wiadomości elementarne.

[czytelnik2026]

Jest to zatem czasownik HJH, a nie HWH.

Zrozumialem z Twojej wypowiedzi,ze imie Boga to Jehowa.poniewaz robotnicy przebiwszy tunel,uzyli czasownika HJH w inskrypcji opisujacej ten fakt.

O tym, że Imię Boga to Jehowah - to piszę cały czas, ale w ostatnim wpisie wyjaśniałem użycie czasownika HJH oraz podałem dowody wskazujące na jego zastosowanie w Biblii, co potwierdzają archeologiczne odkrycia. Czytaj uważniej to co piszę, a wszystko będzie jasne jak słońce na niebie.

[DonCicio]

Jedna wypowiedź Nieziema:

DonCicio, przedstawiasz biblijną rację o tym, że Abraham (i nawet Hagar) znał imię Jehowa. O tym już wiele napisałeś, i wystarczy, ja się z tym zgadzam.

Ja rozumiem to tak, że skoro imienia nie objawił, to Abraham imienia Jehowy nie znał.

... i następna wypowiedź Nieziema:

Nie dał poznać imienia w sensie brzmienia.

Czy ktoś mi wytłumaczy, skąd ta emocjonalna niestabilność myśli? Czy rozmawiamy z jednym Nieziemem, czy może jest ich wielu? Może jest ich cały "Legion" (Mar 5:9) i kłócą się między sobą, bo sami plączą się w zeznaniach ... jak to "dzieci" ojca tego świata, który potrafi "zaślepiać umysły" (Jan 8:44)?