Jak rozumieć ''natchnienie'' w powstawaniu Biblii.

[Queza]

Był. Oczywiście nie w sensie politycznym, wybranym przez ludzi. Chciano to zrobić, ale uciekł od tego.

Sam sobie zaprzeczasz.W imieniu Boga rzadzil Izraelem,gdyz uciekl od tego...

Jezus jest królem, ale nie każdy w to wierzy.

[Bobo]

Sam sobie zaprzeczasz.W imieniu Boga rzadzil Izraelem,gdyz uciekl od tego...

Przecież zaznaczyłem, że Jezus nie był władcą w sensie politycznym i od takiej władzy uciekał.
Żydzi spodziewali się Mesjasza jako wyzwoliciela Jerozolimy spod jarzma Rzymu itd. Władza Jezusa była jednak innego wymiaru. Tak jak podałem wyżej przykłady.

[booris]

Sam sobie zaprzeczasz.W imieniu Boga rzadzil Izraelem,gdyz uciekl od tego...

Przecież zaznaczyłem, że Jezus nie był władcą w sensie politycznym i od takiej władzy uciekał.
Żydzi spodziewali się Mesjasza jako wyzwoliciela Jerozolimy spod jarzma Rzymu itd. Władza Jezusa była jednak innego wymiaru. Tak jak podałem wyżej przykłady.

Micheasz powiedzial wyraznie,z Betlejem bedzie pochodzil rzadzacy w imieniu Boga wladca Izraela.zgadza sie? Nie ma tam mowy o kims,kto od tej wladzy ucieka,ani czego spodziewali sie Zydzi.Nie ma tez mowy o tym,by ta wladza byla innego wymiaru.Czemu zatem dokladasz Micheaszowi cos,o czym nigdy nie wspomnial? To jest nadinterpretacja,Bobo.

[Bobo]

No chyba teraz to Ty wkładasz w usta Micheasza, że miał na myśli władzę polityczną jaką np. miał Herod. Taką miał na myśli Micheasz? Bo widzę, że zarzucając coś mi, możesz podobnie i sobie. Micheasz prorokował, że z Betlejem będzie wywodził się władca w Izraelu. Jezus urodził się w Izraelu i był władcą, ale nie takim jakim chcieli ludzie. Od takiej władzy uciekał.
"A Jezus, wiedząc, że chcą go pochwycić i obwołać królem, oddalił się" (Jana 6:15).

Czy Pan booris jeszcze gdzieś 'widzi' jakąś sprzeczność?

[booris]

Bobo,nie "wladca w Izraelu" a wladca Izraela.A Jezus od wladania Izraelem uciekl.I tak,jest w tym proroctwie mowa o wladzy politycznej,o wladcy ktory ocali Izrael od najazdu Asyrii.Zreszta znasz te wersy pewnie lepiej niz ja,wiec wiesz o czym mowie.

[Bobo]

Bobo,nie "wladca w Izraelu" a wladca Izraela.

Zależy jaki przekład czytasz. Zdecydowana większość oddaje W Izraelu. Mniej NAD Izraelem a 'władca Izraela' to w j. polskim tylko Biblia Warszawska oddaje i wg. tekstu oryginalnego najmniej fortunnie.
W tekście hebrajskim w wersecie Micheasza 5:2 występuje sformułowanie „li-hjot moszel be-Jisrael”. Kluczowe jest użycie przyimka „be” (בְּ), który w języku hebrajskim najczęściej oznacza „w” (wewnątrz). Dosłowne tłumaczenie brzmiałoby więc: „być władcą w Izraelu”, choć i poprawne też jest użycie 'nad Izraelem'.
Inna sprawa... proroctwo Micheasza opisuje pojawienie się Mesjasza jako władcę (moszel) a nie króla (melek).
Lud chciał obwołać Jezusa królem (melek). Od tego uciekał. Natomiast był władcą W Izraelu. Bo jak król w Izraelu jest jeden, to władców może być wielu i na różnych płaszczyznach. (porównaj Dzieje 4:5: 'Nazajutrz w Jerozolimie zebrali się razem żydowscy władcy [l.m.] i starsi ludu oraz uczeni w piśmie').
Władza Jezusa nie była więc polityczna/administracyjna ale duchowa.

I tak,jest w tym proroctwie mowa o wladzy politycznej,o wladcy ktory ocali Izrael od najazdu Asyrii.

Najwidoczniej doradcy Heroda nie uznali, że proroctwo z Micheasza zamknęło się na czasach, gdy Izraelowi zagrażała Asyria. Zacytowali to proroctwo w kontekście narodzin Mesjasza w ich czasach, gdy nie trzeba było wyzwalać od Asyrii. Mateusz zresztą też cytował to proroctwo w kontekście Jezusa.
Proroctwa często mają podwójne spełnienia.

[booris]

Zależy jaki przekład czytasz.

Zadnego,Bobo.Zacytowalem to,co napisales i odnioslem sie do Twoich slow.Porownalem tez Dzieje 4:5.Przeklad Nowego Swiata jest jedynym,ktory uzywa slowa "wladcy".Pozostale przeklady mowia o przelozonych i przywodcach,a Biblia Brzeska o ksiazetach.

Proroctwa często mają podwójne spełnienia.

Moga tez sie jeszcze nie spelnic,albo dotyczyc kogos innego.

[Bobo]

Zacytowalem to,co napisales

Chyba wstałeś dzisiaj lewą nogą, co?
Nie napisałem nigdzie, że Jezus był czy miałby być władcą NAD Izraelem. Konsekwentnie ujmowałem, że W Izraelu
A przywódca nie jest władcą?
Ehhh...

[booris]

Tak,masz racje.Niczego nie napisales.A ja zawsze wstaje lewa noga.

[Bobo]

No nie przesadzaj! Jak to NICZEGO nie napisałem... napisałem, ale nie tak, jak ty to przedstawiłeś
Co do wstawania, przesuń łóżko, może wtedy będziesz prawą nogą...?

[Jędrek Mendrek]

Ok, już wiemy jak odpowiedź zredagowała AI. A co osobiście sądzi na ten temat Jędrek?

[Bobo]

Myślę, że uzupełnieniem tego zagadnienia może być tekst pod linkiem:
https://wol.jw.org/pl/wol/d/r5012/lbf-p ... enie&p=par

[Jędrek Mendrek]

Ok, już wiemy jak odpowiedź zredagowała AI. A co osobiście sądzi na ten temat Jędrek?

[Felek]

Jak rozumieć natchnienie w powstawaniu Biblii?

Rozpoczęty przez Chryzolita temat „Jak rozumieć natchnienie w powstawaniu Biblii?” nieuchronnie wchodzi na teren minowy: czy jeśli Biblia jest „Słowem Bożym”, to musi być nieomylna w sensie podręcznikowym, a najlepiej jeszcze zgodna z najnowszym wydaniem encyklopedii fizyki?

Na wstępie wypada odnotować rzecz banalną, a jednak wciąż przez wielu pomijaną: język Biblii nie jest językiem laboratorium. To nie jest raport z CERN-u ani instrukcja obsługi Wszechświata. To tekst utkany z metafor, obrazów, poetyckich skrótów, symboli i narracji, które - o zgrozo - czasem chcą coś znaczyć, a nie tylko opisywać. Z tej prostej przyczyny tylko zwolennik skrajnego literalizmu będzie próbował mierzyć psalmy suwmiarką, a przypowieści kalibrować spektrometrem.

Podobny problem dotyczy opisów cudów i zjawisk nadprzyrodzonych. Tu wkraczamy w klasyczny błąd kategorii: próby zestawiania porządków poznawczych, które nie zostały stworzone po to, by się spotykać przy jednym stoliku. Nauki ścisłe zajmują się światem materialnym i metodą empiryczną, natomiast metafizyka, teologia i filozofia - jeśli w ogóle mają sens - zajmują się tym, co nie mieści się w probówce. Próbując jedne pytania rozwiązywać narzędziami drugich, otrzymujemy nie tyle odpowiedzi, co intelektualny hałas.

Z tego wynika dość praktyczny wniosek: w dyskusjach biblijnych sensownie można rozważać tylko te elementy, które dotyczą świata materialnego i mogą być z nim konfrontowane. Przykładowo — pytanie o „odpoczynek Boga” po stworzeniu świata nabiera sensu dopiero wtedy, gdy uświadomimy sobie, że mówimy o języku narracyjnym, a nie o kosmicznym zmęczeniu Absolutu po nadgodzinach. W dodatku czy można mówić o „odpoczynku Boga” po stworzeniu świata, skoro zarówno materia, jak i życie nieustannie podlegają procesom przemian i ewolucji?

Na podobnej zasadzie należy spojrzeć na zagadnienia biologiczne pojawiające się w tekście. Nauka jest tu dość zgodna: żeński układ rozrodczy jest przystosowany do poczęcia, rozwoju i urodzenia potomstwa. Niezależnie od stanu zdrowia dziecka, efekt ciąży pozostaje ten sam — nowy organizm ludzki. Jednocześnie biologiczne „ograniczenia konstrukcyjne” człowieka są również faktem: wzrost mózgu i czaszki niemowlęcia nie jest w pełni zsynchronizowany z budową miednicy kobiety. Skutek tego kompromisu ewolucyjnego jest znany — poród u ludzi bywa trudny i ryzykowny, bardziej niż u wielu innych gatunków. Nie trzeba do tego dopisywać teologii bólu, choć historia interpretacji jest bogata.

Kolejnym wątkiem, który nieuchronnie się pojawia, jest zestawienie Szema Israel z prologiem Ewangelii Jana, gdzie Logos istnieje „u Boga” i zarazem zostaje nazwany Bogiem. Tu wchodzimy w obszar, w którym język przestaje być jednoznaczny, a zaczyna operować napięciami pojęć, które nie mieszczą się w prostych równaniach logicznych. Monoteizm hebrajski i teologia Janowa nie są tym samym językiem opisu - nawet jeśli mówią o tym samym Bogu.

I wreszcie pytanie, które zawsze wraca jak bumerang: w jakim stopniu archeologia potwierdza Biblię?
Odpowiedź, jeśli ma być uczciwa, jest mniej efektowna niż chciałoby się apologetom i sceptykom jednocześnie. Archeologia nie potwierdza wszystkiego — zwłaszcza tego, co z definicji wykracza poza empirię, czyli cudów i wydarzeń nadprzyrodzonych. Ale też nie obala wszystkiego, jakby czasem sugerowali bardziej gorliwi krytycy.

Przeciwnie: dostarcza bardzo istotnych korekt i potwierdzeń tła historycznego. Potwierdzono istnienie wielu postaci i instytucji znanych z tekstów biblijnych — jak król Dawid, Ezechiasz czy Poncjusz Piłat. Odkrycia potwierdzają realność takich miejsc jak Jerozolima, Samaria czy Babilon. Zgodne są także szerokie ramy historyczne, jak niewola babilońska czy ekspansja imperiów starożytnych.

Jednocześnie im dalej w starożytność, tym gęstsza mgła. Patriarchowie - Abraham, Izaak, Jakub - pozostają poza zasięgiem jednoznacznej weryfikacji archeologicznej. Podobnie exodus z Egiptu czy zdobycie Jerycha w tradycyjnej formie chronologicznej budzą poważne dyskusje, bo materiał empiryczny nie układa się w prostą ilustrację narracji biblijnej.

Nowy Testament wypada w tym sensie „lepiej udokumentowany”: archeologia potwierdza wiele realiów geograficznych i społecznych Palestyny I wieku. Większość badaczy uznaje też historyczność Jezusa jako postaci. Ale tu kończy się zakres kompetencji archeologii - nie przeprowadzi ona bowiem testu na zmartwychwstanie, bo nie dysponuje aparaturą do badania transcendencji.

Wniosek końcowy jest dość mało sensacyjny, choć dla niektórych rozczarowujący: archeologia nie jest ani kluczem, który „udowadnia Biblię”, ani młotem, który ją obala. Jest raczej narzędziem rekonstrukcji świata, w którym Biblia powstawała. A więc nie konkurentem, lecz korelatem - o ile nie próbujemy z niej zrobić teologii ani z teologii archeologii.
I może w tym właśnie tkwi problem całej dyskusji: że zbyt często chcemy, by jeden język powiedział wszystko. A każdy - Biblia, nauka, historia - mówi tylko to, co potrafi powiedzieć w swoim własnym porządku.