Jerozolima

[wyznawca_]

Stolica pierwszych królów Izraela, a później Południowego Królestwa, Judy; jedno z najsłynniejszych miast świata. Położona wysoko na wzgórzach Judei (770 m n.p.m.) Jerozolima nie miała dostępu do morza ani rzeki. Górowała nad położonymi niżej terenami, za wyjątkiem obszarów leżących od niej na północ. Po wschodniej stronie, między Jerozolimą (wraz z obszarem Świątyni) a Górą Oliwną, leżała dolina Cedronu. W miasto wcinały się od zachodu i południa skały Doliny Hinnom. Trzecia dolina wciskała się w miasto, oddzielając część mieszczącą Świątynię i miasto stworzone przez Dawida od dzielnicy zachodniej. Jerozolima to być może Szalem, w którym w czasach Abrahama królował Melchizedek. Miasto istniało zapewne już około 1800 r. przed Chr. Była to twierdza Jebuzytów (zwana Jebus), zanim zdobył ją Dawid i ustanowił tam stolicę swego państwa. Wykupił też miejsce, w którym później stanęła Świątynia, i przeniósł do Jerozolimy Arkę Przymierza. Jego syn, Salomon, zbudował tam Bogu Świątynię i od tego czasu Jerozolima stała się "świętym miastem" dla Żydów, później dla chrześcijan i muzułmanów. Salomon zbudował tu również wiele budowli użyteczności publicznej. Jerozolima stała się centrum politycznym i kulturalnym, do którego z różnych stron dążyli ludzie na coroczne obchody świąt. Po śmierci Salomona królestwo zostało podzielone, a miasto podupadło. Za panowania króla Ezechiasza (w czasach proroka Izajasza) Jerozolima była oblegana przez Asyryjczyków. Wtedy to na polecenie króla wykuto w skale tunel, przez który dostarczano wodę do sadzawki Silnam w obrębie miasta. Wielokrotnie potężni królowie sąsiednich państw napadali i grabili miasto i Świątynię. Mimo solidnych obwarowań babilońskie wojska pod wodzą Nabuchodonozora oblegały Jerozolimę w 597 r. przed Chr., a w r. 586 zawładnęły miastem, niszcząc je wraz ze Świątynią. Skarby świątynne zostały złupione, a ludność miasta skazana na wygnanie. "Ach! Jakże zostało samotne miasto ongiś tak ludne wolał autor Lamentacji. Pan swym ołtarzem pogardził, pozbawił czci Świątynię, wydal w ręce nieprzyjaciół mury jej warowni". Miasto leżało w ruinach przez pięćdziesiąt lat.
W 538 r. przed Chr. wygnańcy, na mocy dekretu Cyrusa, mogli powrócić. Pod przywództwem Zorobabela odbudowali Świątynię, a pod kierunkiem Nehemiasza mury miejskie. W 198 r. przed Chr., będąc częścią imperium greckiego, dostała się Jerozolima w ręce syryjskich królów, Seleucydów. Jeden z nich, Antioch IV Epifanes, splądrował i zbezcześcił Świątynię. Juda Machabeusz, który wzniecił powstanie, przywróci) sprawowanie kultu w tym miejscu (164 r. przed Chr.). Przez lata Jerozolima była wolna od panowania obcych. W połowie I w. przed Chr. dostała się pod panowanie Rzymian. Ustanowiony przez Rzymian król, Herod Wielki, rozbudował Jerozolimę. wznosząc wiele budowli; dokonał też przebudowy Świątyni. Była to właśnie ta Świątynia, do której Maryja przyniosła Jezusa, gdy był niemowlęciem. Ponownie przyprowadzili Go tam rodzice na Święto Paschy, gdy miał dwanaście lat. Jezus często bywał w Jerozolimie podczas świąt, nauczając tam i uzdrawiając chorych. Również Jego aresztowanie, sąd, ukrzyżowanie i zmartwychwstanie dokonało się w tym mieście. Uczniowie Jezusa i Jego wyznawcy przebywali później kilka tygodni w Jerozolimie, aż do dnia Pięćdziesiątnicy, w którym zostali napełnieni Duchem Świętym i stali się nowymi ludźmi. Kościół chrześcijański narodził się zatem w Jerozolimie i stąd rozprzestrzenił się na cały świat. Chrześcijanie z Jerozolimy odgrywali we wczesnych latach najważniejszą rolę. W tym mieście zebrał się pierwszy sobór, dla zdecydowania czy nie-Żydzi mogą być . chrześcijanami. W 66 r. Żydzi wzniecili powstanie przeciwko Rzymianom, którzy w 70 r. zdobyli Jerozolimę. Zburzyli jej mury oraz Świątynię. W IV wieku, za panowania Konstantyna, Jerozolima stała się miastem chrześcijańskim, w którym zbudowano wiele kościołów. W 637 r. Jerozolima dostała się pod panowanie muzułmanów, pod kontrolą których pozostawała do 1948 r., tj. do powstania obecnego państwa Izrael. Wtedy podzielono Jerozolimę na część izraelską i arabską, pomiędzy Izrael i Jordanię. W 1967 r. Izrael przejął władzę nad całym miastem.
Rdz 14,18; Joz 15,63; 2 Sm 5; 1 Krl 6; Ps 48; 122; 125; 1 Krl 14,25-26; 2 Krl 12,18; 18,13-19,36; 20,20; 25; Ezd 5; Ne 3-6; Ek 2; 19,28-24,49; J 2,23-3,21; 5; 7,10-10,42; Dz 2; 15

(material pochodzi z programu Theophilos)