Hiob to postać historyczna
: 02 lip 2012, 14:28
Popularne jest twierdzenie obecne pośród teologów liberalnych, że Hiob jest postacią zmyśloną na potrzeby konkretnej historii. Nie jest to jednak prawdą. Wzmiankuje o nim chociażby Księga Ezekiela (593-571 p.n.e.) odnosząc się do jego postaci jakby był kimś z zamierzchłych dziejów.
Te są imiona ich przywódców: Szemihaza, ich dowódca, Urakiba, Ramiel, Kokabiel, Tamiel, Ramiel, Dan-el, Ezekiel, Barakiel, Asael, Armaros, Batriel, Ananiel, Zakiel, Samsiel, Sartael(...), Turiel, Jomiel, Arazie (Enoch 6,7)
Zatem zarówno Noe jak i Dan-el są postaciami z okresu biblijnego potopu, dlatego zasadne jest poszukiwanie historycznego Hioba w tym samym okresie, a przynajmniej zbliżonym.
Pierwszymi informacjami, które możemy rozważać w kontekście historycznym są określenia trzech przyjaciół Hioba. Są oni opisani bardzo dokładnie i nie ma żadnych względów, dla których mielibyśmy traktować ich symbolicznie. Co więcej opisy ich pochodzenia dają się zsynchronizować z przekazem reszty Starego Testamentu co uprawdopodobnia ich rzeczywiste pochodzenie. Trzej przyjaciele, który odwiedzili Hioba to:
1. Elifaz z Temanu,
2. Bildad z Szuach i
3. Sofar z Naama (Hi 2,11)
Pierwszy przyjaciel ma na imię Elifaz i pochodzi z Temanu, nie wiemy czy jest to określenie geograficzne czy może rodowe. Poszukując występowania nazwy Teman odnajdujemy ją w geneaologii Ezawa (Rdz. 36,4 i 10; 1Krn. 1,36). Teman był synem Elifaza, a Elifaz synem Ezawa, brat Izraela (Jakuba). Początkowo Ezaw i Jakub mieszkali na jednej ziemii, w Kanaanie. Jednak gdy ich majątek zaczął się rozrastać musieli się rozejść. Ezaw udał się do kraju Seira (Rdz. 36,6), który leżał na południowy-wschód od Kanaanu. Krajem tym rządził Seir, który był Horytą (Rdz. 36,20). Kraj Seira zostaje potem nazwany także Edom. Teman, syn Elifaza, dał początkem Temanitom, którzy byli ludźmi posiadającymi wielką mądrość – świadczy o tym Księga Jeremiasza 49,7, która zawiera proroctwo o zniszczeniu Edomu, krainy Ezawa, oraz Księga Abdiasza 8.
czytaj dalej
Nie może być przypadkiem, że te postaci są zestawione razem. Nie może być też mowy, że postać Hioba została w jakiś sposób wymyślona, czy historia o nim skomponowana po wyjściu z niewoli, skoro został zestawiony z postaciami historycznymi. Noe według geneologii Księgi Rodzaju żył w XXIII w. p.n.e. (rok potopu to 2344 p.n.e.). Dan-el nie jest tym Danielem, który był namiestnikiem w Babilonie, lecz postacią dużo starszą i kojarzoną z rodem Rafy, od którego wywodzą się Refaim (lub Nefilim), giganci, o których wzmiankuje Księga Rodzaju, II Samuela, Księga Powtórzonego Prawa. Jedyna wzmianka o Dan-elu znajduje się „Opowieści o Aqhatu” odkrytej w Ugarycie w 1930r.Synu Człowieczy! Jeżeli jaki kraj zgrzeszy przeciwko mnie, dopuszczając się niewierności i Ja wyciągnę swoją rękę przeciwko niemu, i uszczuplę jego zapasy chleba, i ześlę na niego głód, i wytracę z niego ludzi i bydło. To choćby nawet byli z nimi ci trzej mężówie: Noe, Dan-el i Job i wybawiliby przez swoją sprawiedliwość tylko własne dusze – mówi Wszechmocny Pan. (Ez 14, 13-14).
Fraza ta przewija się przez całe opowiadanie jako hymniczne zawołanie. Ghazir jest innym określeniem, którym określa się Dan-ela (są czasami używane zamiennie). Dan-el jest przedstawiony w tym opowiadaniu jako sługa boga El, któremy wiernie służy, opiekuje się jego świątynią, w zamian za co El błogosławi Dan-ela synem. El określony jest jako ten, który sprowadził potop, co pozwala w przybliżeniu określić okres, w którym Dan-el mógł żyć. W końcowym fragmencie opowiadania Dan-el pełni rolę mędrca, czy sędziego, który siedzi w bramie miasta i do którego przychodzą ludzie po radę, lub by rozsądzić spory. Stąd utożsamienie Dan-ela ze sprawiedliwością i mądrością, które pobrzmiewa jeszcze raz w Księdze Ezekiela:Szybko Dan-elu, człowieku z rodu Rafy,
bez zwłoki Ghazirze, człowieku z rodu Harnamija,
podaj bogom ofiarę do jedzenia.[1]
Określenie, że Dan-el jest człowiekiem z rodu Rafa, niesie ze sobą treść odsyłającą nas bezpośrednio do historii o potopie, w której pojawiają się Nefilim (zamienna nazwa dla Refaim). Według jednej z możliwych interpretacji utożsamia się ich z synami bożymi, pierwszymi ludźmi, którzy chodzili po ziemi; w greckiej mitologii z Tytanami. Nowy Testament zdaje się potwierdzać takie utożsamienie i interpretację pisząc o aniołach które są trzymane w Tartarze, za grzech popełniony przed potopem (2 Ptr 2:4). Tradycja ta była żywa i wyrażana explicite w literaturze apokryficznej, dla przykładu Księga Enocha podaje, że:Rzeczywiście jesteś medrszy niż Dan-el, żadna tajemnica nie jest przed tobą zakryta. (Ez 28, 3)
Te są imiona ich przywódców: Szemihaza, ich dowódca, Urakiba, Ramiel, Kokabiel, Tamiel, Ramiel, Dan-el, Ezekiel, Barakiel, Asael, Armaros, Batriel, Ananiel, Zakiel, Samsiel, Sartael(...), Turiel, Jomiel, Arazie (Enoch 6,7)
Zatem zarówno Noe jak i Dan-el są postaciami z okresu biblijnego potopu, dlatego zasadne jest poszukiwanie historycznego Hioba w tym samym okresie, a przynajmniej zbliżonym.
Pierwszymi informacjami, które możemy rozważać w kontekście historycznym są określenia trzech przyjaciół Hioba. Są oni opisani bardzo dokładnie i nie ma żadnych względów, dla których mielibyśmy traktować ich symbolicznie. Co więcej opisy ich pochodzenia dają się zsynchronizować z przekazem reszty Starego Testamentu co uprawdopodobnia ich rzeczywiste pochodzenie. Trzej przyjaciele, który odwiedzili Hioba to:
1. Elifaz z Temanu,
2. Bildad z Szuach i
3. Sofar z Naama (Hi 2,11)
Pierwszy przyjaciel ma na imię Elifaz i pochodzi z Temanu, nie wiemy czy jest to określenie geograficzne czy może rodowe. Poszukując występowania nazwy Teman odnajdujemy ją w geneaologii Ezawa (Rdz. 36,4 i 10; 1Krn. 1,36). Teman był synem Elifaza, a Elifaz synem Ezawa, brat Izraela (Jakuba). Początkowo Ezaw i Jakub mieszkali na jednej ziemii, w Kanaanie. Jednak gdy ich majątek zaczął się rozrastać musieli się rozejść. Ezaw udał się do kraju Seira (Rdz. 36,6), który leżał na południowy-wschód od Kanaanu. Krajem tym rządził Seir, który był Horytą (Rdz. 36,20). Kraj Seira zostaje potem nazwany także Edom. Teman, syn Elifaza, dał początkem Temanitom, którzy byli ludźmi posiadającymi wielką mądrość – świadczy o tym Księga Jeremiasza 49,7, która zawiera proroctwo o zniszczeniu Edomu, krainy Ezawa, oraz Księga Abdiasza 8.
czytaj dalej