DEIZM
: 27 mar 2014, 22:51
Znaczenie terminu
Deizm - łac. deus = Bóg.
Definicja
Deizm jest poglądem filozoficzno - religijnym i postawą życiową głoszącą istnienie Boga, którego można poznać za pomocą rozumu na podstawie istniejących praw natury i ludzkiego doświadczenia.
Historia
Za prekursora deizmu uważa się filozofa Edwarda Herberta z Cherbury 1581 - 1648r.
Edward Herbert widząc nieustające waśnie i podziały religijne, ułożył pięć prawd, które Jego zdaniem są wspólne dla wszystkich religii;
1. Istnieje jakiś najwyższy rozum
2. Rozum ten należy czcić
3. Podstawową formą tego kultu jest rzetelna czystość wszelkich wewnętrznych zamierzeń.
4. Należy się zadośćuczynienie za wszelkie uchybienia i występki.
5. Istnieje nagroda lub kara w życiu po śmierci.
Kolejnymi propagatorami deizmu, byli inni filozofowie angielskiego oświecenia, tacy jak ;
John Toland 1670 - 1722 czy Matthew Tindal 1656 - 1733.
Praca tego ostatniego, zatytułowana ''Chrzescijaństwo stare jak stworzenie świata'' uważane było swego czasu za nieoficjalną biblię deizmu.
Tak więc, deizm narodził się w Anglii. Następnie za sprawą filozofów francuskich, był głoszony we Francji i innych krajach europejskich.
Za deistów uważali się min. Wolter i Rousseau we Francji, a w Ameryce Północnej tzw.ojcowie założyciele Stanów Zjednoczonych Paine czy Jefferson.
Poglądy
Deizm jest bezdogmatyczny. Jedynym dogmatem - jeśli to tak można nazwać - jest wiara w Istnienie bliżej nieokreślonej Siły, nazywanej też Najwyższym Rozumem, Istotą Najwyższą, Najwyższą Inteligencją lub po prostu umownie Bogiem.
Deizm jest bezdogmatyczny, a więc nie ma raz na zawsze i niezmiennie ustalonych prawd wiary.
Jego poglądy są co prawda układane w jakieś nieoficjalne listy, ale nie stanowią one prawd nienaruszalnych, które każdego wyznawcę by obowiązywały. Dzieje się to tak dlatego, że deiści uważają, iż świat jest w ciągłym rozwoju i człowiek nie poznał jeszcze wszystkich prawd.
Główną inspiracją w dociekaniu i poznawaniu Boga oraz otaczającego nas świata jest dla deistów natura. Dlatego wiarę deistów nazywa się też NATURALNĄ WIARĄ - RELIGIĄ NATURALNĄ
Do jej poznania w pierwszym i priorytetowym rzędzie wykorzystuje się ;
1. Prawa natury
2. Doświadczenie
3. Rozum
Deizm nie ma żadnych swoich spisanych świętych ksiąg. Jego ''księgą'' jest obraz świata ze swoimi prawami i ewentualnym transpersonalnym ''objawieniem'' od Boga. Jednak wierzy się, że to co Bóg przekazuje poszczególnym ludziom, dotyczy głównie ich samych, a nie całych narodów.
Deiści podchodzą do świata z założeniem, że trzeba ciągle go doskonalić, aby w ten sposób iść w kierunku Najwyższej Doskonałości jaką jest Bóg.
Żeby tak się działo, akceptowana i stawiana na pierwszy plan jest, chrześcijańska złota reguła o miłości bliżniego i nie czynieniu tego co samemu nie miłe.
Ogólnie podejście do swiata deisty ma charakteryzować także utylitaryzm, pragmatyzm i dążenie do co raz większego rozwoju i poznania, co ma się przełożyć na jeszcze lepsze poznanie Boga.
Kult i rytuały
W deizmie kult i rytuały właściwie nie istnieją. Deiści nie mają ustalonego obrządku z odprawianiem mszy i z tym związanych rytuałów.
Modlitwa równiez nie obowiązuje, co nie znaczy, że pojedyńczy deiści tego nie robią. Jednak w srodowiskach deistycznych przeważa pogląd, że jeśli modlitwa, to tylko dziękczynna, a nie z prośbą o coś.
Hierarchia
W deizmie nie ma hierarchii, bo nie ma tam funkcji starszych, kapłanów czy biskupów.
Bóg deistów
Jak już wspomniałem Bóg rozumiany również jako Najwyższa Inteligencja jest dalece doskonalszy od człowieka, tak, że ten nie jest na obecnym jeszcze etapie w stanie określić Jego atrybutów. Wierzy się jednak, że harmonijna budowa świata musiała mieć swojego projektanta.
Często w encyklopediach wręcz powielany jest pogląd, że deiści wierzą, iż Bóg na początku stworzył swiat z jego prawami natury, a następnie jako ten główny Zegarmistrz nakręcił sprężynę, a sam odsunął się od świata i w niego nie ingeruje.
Ten pogląd zaczerpnięty został z nauk Woltera, który właśnie w Bogu widział głównego Architekta i Zegarmistrza w jednym.
Jednak Wolter nie jest ani prekursorem myśli deistycznej, ani jego ostatecznym prawodawcą.
Istnieje wielu deistów co przyjmuje ten pogląd, co jest jednoznaczne z odrzuceniem Bożej opatrzności i Ci stanowią tzw. klasyczny deizm, ale jest też wielu, którzy pewną opatrzność w postaci doświadczeń transpersonalnych przyjmują.
Pogląd o stworzeniu i braku zainteresowania światem ze strony Boga jest jednostronny i na pewno nie dotyczy to całego deizmu, a jest tylko niepotrzebnym zaszufladkowaniem go.
Deizm a chrześcijaństwo
Deizm jako wyznanie nie ma spreczowanych w dogmat prawd wiary o czym wspomniałem powyżej.
W związku z tym istnieją różne grupy deistów, którzy nieznacznie różnią się w pogladach.
Jedną z takich grup jest tzw. Christian deizm, który odwołuje się do chrześcijaństwa i nauk Jezusa, ale robi to z pozycji czysto racjonalnych.
Pozostałe grupy deistów nie zalicza się do chrześcijan.
Deiści nie uznają chrześcijańskiej Biblię, islamskiego Koranu, czy żydowskiego ST. ZA KSIEGI NIEOMYLNE I NATCHNIONE W CAŁOŚCI OD BOGA.
Tych ksiąg się nie odrzuca, a jedynie wybiera fragmenty, które przede wszystkim nie mogą przeczyć rozumowi i są o znaczeniu ponad czasowym, takie jak np. przykazania o miłości.
Deiści już u swego zarania podważali pogląd o tzw. narodzie wybranym i własciwie cały kręgosłup doktrynalny chrześcijaństwa z poglądami o grzechu pierworodnym, odkupieniu, cudownych narodzinach Jezusa i wiele innych zostały odrzucone.
Zdaniem deistów Bóg jest na tyle doskonały i sprawiedliwy, że nie mógł preferować jednego narodu, a z drugiego zrobić mięso armatnie.
Biblia nie mogła być dana światu jako przewodnik moralny od Boga, bo jest nie tylko, że nie klarowna, to jeszcze przez wiele stuleci miała zasięg regionalny. Tym samym deisci odrzucają tzw, religie swietych ksiąg - religie objawione.
Prawdziwym ''objawieniem'' są prawa natury i to co ludzi doświadcza. A takie objawienie może być dane każdemu, niezależnie od czasu, miejsca zamieszkania, czy koloru skóry.
Do takiego objawienia niepotrzebni są żadni posrednicy, czy kasta kapłańska, a jedynie ludzka percepcja.
Eschatologia deizmu
Deiści co do czasów ostatecznych i wydarzeń po śmierci, wypowiadają się sceptycznie.
Ogólnie panuje pogląd, że człowiek na obecnym etapie poznania nie jest w stanie powiedzieć co się dzieje po śmierci. Jednocześnie w jakiś jednoznaczny sposób nie odrzuca się wiary w życie po życiu, lecz też nie precyzuje się jakby to ewentualnie miało wyglądać.
Człowiek ma się przede wszystkim realizować na tym swiecie i ten świat doprowadzać do doskonałości lub przynajmniej do takiego stanu, aby życie ludzkie mogło być w miarę znośne i bez cierpień. A wychodząc z założenia, że Bóg - chociaz nie dokońca poznany - ale mądry i sprawiedliwy, bo stworzył tak precyzyjną maszynę jakim jest swiat, też doceni wysiłek tych, którzy dążyli do doskonałości, wyrażanej w postępie i poszanowaniu innych.
Deizm - łac. deus = Bóg.
Definicja
Deizm jest poglądem filozoficzno - religijnym i postawą życiową głoszącą istnienie Boga, którego można poznać za pomocą rozumu na podstawie istniejących praw natury i ludzkiego doświadczenia.
Historia
Za prekursora deizmu uważa się filozofa Edwarda Herberta z Cherbury 1581 - 1648r.
Edward Herbert widząc nieustające waśnie i podziały religijne, ułożył pięć prawd, które Jego zdaniem są wspólne dla wszystkich religii;
1. Istnieje jakiś najwyższy rozum
2. Rozum ten należy czcić
3. Podstawową formą tego kultu jest rzetelna czystość wszelkich wewnętrznych zamierzeń.
4. Należy się zadośćuczynienie za wszelkie uchybienia i występki.
5. Istnieje nagroda lub kara w życiu po śmierci.
Kolejnymi propagatorami deizmu, byli inni filozofowie angielskiego oświecenia, tacy jak ;
John Toland 1670 - 1722 czy Matthew Tindal 1656 - 1733.
Praca tego ostatniego, zatytułowana ''Chrzescijaństwo stare jak stworzenie świata'' uważane było swego czasu za nieoficjalną biblię deizmu.
Tak więc, deizm narodził się w Anglii. Następnie za sprawą filozofów francuskich, był głoszony we Francji i innych krajach europejskich.
Za deistów uważali się min. Wolter i Rousseau we Francji, a w Ameryce Północnej tzw.ojcowie założyciele Stanów Zjednoczonych Paine czy Jefferson.
Poglądy
Deizm jest bezdogmatyczny. Jedynym dogmatem - jeśli to tak można nazwać - jest wiara w Istnienie bliżej nieokreślonej Siły, nazywanej też Najwyższym Rozumem, Istotą Najwyższą, Najwyższą Inteligencją lub po prostu umownie Bogiem.
Deizm jest bezdogmatyczny, a więc nie ma raz na zawsze i niezmiennie ustalonych prawd wiary.
Jego poglądy są co prawda układane w jakieś nieoficjalne listy, ale nie stanowią one prawd nienaruszalnych, które każdego wyznawcę by obowiązywały. Dzieje się to tak dlatego, że deiści uważają, iż świat jest w ciągłym rozwoju i człowiek nie poznał jeszcze wszystkich prawd.
Główną inspiracją w dociekaniu i poznawaniu Boga oraz otaczającego nas świata jest dla deistów natura. Dlatego wiarę deistów nazywa się też NATURALNĄ WIARĄ - RELIGIĄ NATURALNĄ
Do jej poznania w pierwszym i priorytetowym rzędzie wykorzystuje się ;
1. Prawa natury
2. Doświadczenie
3. Rozum
Deizm nie ma żadnych swoich spisanych świętych ksiąg. Jego ''księgą'' jest obraz świata ze swoimi prawami i ewentualnym transpersonalnym ''objawieniem'' od Boga. Jednak wierzy się, że to co Bóg przekazuje poszczególnym ludziom, dotyczy głównie ich samych, a nie całych narodów.
Deiści podchodzą do świata z założeniem, że trzeba ciągle go doskonalić, aby w ten sposób iść w kierunku Najwyższej Doskonałości jaką jest Bóg.
Żeby tak się działo, akceptowana i stawiana na pierwszy plan jest, chrześcijańska złota reguła o miłości bliżniego i nie czynieniu tego co samemu nie miłe.
Ogólnie podejście do swiata deisty ma charakteryzować także utylitaryzm, pragmatyzm i dążenie do co raz większego rozwoju i poznania, co ma się przełożyć na jeszcze lepsze poznanie Boga.
Kult i rytuały
W deizmie kult i rytuały właściwie nie istnieją. Deiści nie mają ustalonego obrządku z odprawianiem mszy i z tym związanych rytuałów.
Modlitwa równiez nie obowiązuje, co nie znaczy, że pojedyńczy deiści tego nie robią. Jednak w srodowiskach deistycznych przeważa pogląd, że jeśli modlitwa, to tylko dziękczynna, a nie z prośbą o coś.
Hierarchia
W deizmie nie ma hierarchii, bo nie ma tam funkcji starszych, kapłanów czy biskupów.
Bóg deistów
Jak już wspomniałem Bóg rozumiany również jako Najwyższa Inteligencja jest dalece doskonalszy od człowieka, tak, że ten nie jest na obecnym jeszcze etapie w stanie określić Jego atrybutów. Wierzy się jednak, że harmonijna budowa świata musiała mieć swojego projektanta.
Często w encyklopediach wręcz powielany jest pogląd, że deiści wierzą, iż Bóg na początku stworzył swiat z jego prawami natury, a następnie jako ten główny Zegarmistrz nakręcił sprężynę, a sam odsunął się od świata i w niego nie ingeruje.
Ten pogląd zaczerpnięty został z nauk Woltera, który właśnie w Bogu widział głównego Architekta i Zegarmistrza w jednym.
Jednak Wolter nie jest ani prekursorem myśli deistycznej, ani jego ostatecznym prawodawcą.
Istnieje wielu deistów co przyjmuje ten pogląd, co jest jednoznaczne z odrzuceniem Bożej opatrzności i Ci stanowią tzw. klasyczny deizm, ale jest też wielu, którzy pewną opatrzność w postaci doświadczeń transpersonalnych przyjmują.
Pogląd o stworzeniu i braku zainteresowania światem ze strony Boga jest jednostronny i na pewno nie dotyczy to całego deizmu, a jest tylko niepotrzebnym zaszufladkowaniem go.
Deizm a chrześcijaństwo
Deizm jako wyznanie nie ma spreczowanych w dogmat prawd wiary o czym wspomniałem powyżej.
W związku z tym istnieją różne grupy deistów, którzy nieznacznie różnią się w pogladach.
Jedną z takich grup jest tzw. Christian deizm, który odwołuje się do chrześcijaństwa i nauk Jezusa, ale robi to z pozycji czysto racjonalnych.
Pozostałe grupy deistów nie zalicza się do chrześcijan.
Deiści nie uznają chrześcijańskiej Biblię, islamskiego Koranu, czy żydowskiego ST. ZA KSIEGI NIEOMYLNE I NATCHNIONE W CAŁOŚCI OD BOGA.
Tych ksiąg się nie odrzuca, a jedynie wybiera fragmenty, które przede wszystkim nie mogą przeczyć rozumowi i są o znaczeniu ponad czasowym, takie jak np. przykazania o miłości.
Deiści już u swego zarania podważali pogląd o tzw. narodzie wybranym i własciwie cały kręgosłup doktrynalny chrześcijaństwa z poglądami o grzechu pierworodnym, odkupieniu, cudownych narodzinach Jezusa i wiele innych zostały odrzucone.
Zdaniem deistów Bóg jest na tyle doskonały i sprawiedliwy, że nie mógł preferować jednego narodu, a z drugiego zrobić mięso armatnie.
Biblia nie mogła być dana światu jako przewodnik moralny od Boga, bo jest nie tylko, że nie klarowna, to jeszcze przez wiele stuleci miała zasięg regionalny. Tym samym deisci odrzucają tzw, religie swietych ksiąg - religie objawione.
Prawdziwym ''objawieniem'' są prawa natury i to co ludzi doświadcza. A takie objawienie może być dane każdemu, niezależnie od czasu, miejsca zamieszkania, czy koloru skóry.
Do takiego objawienia niepotrzebni są żadni posrednicy, czy kasta kapłańska, a jedynie ludzka percepcja.
Eschatologia deizmu
Deiści co do czasów ostatecznych i wydarzeń po śmierci, wypowiadają się sceptycznie.
Ogólnie panuje pogląd, że człowiek na obecnym etapie poznania nie jest w stanie powiedzieć co się dzieje po śmierci. Jednocześnie w jakiś jednoznaczny sposób nie odrzuca się wiary w życie po życiu, lecz też nie precyzuje się jakby to ewentualnie miało wyglądać.
Człowiek ma się przede wszystkim realizować na tym swiecie i ten świat doprowadzać do doskonałości lub przynajmniej do takiego stanu, aby życie ludzkie mogło być w miarę znośne i bez cierpień. A wychodząc z założenia, że Bóg - chociaz nie dokońca poznany - ale mądry i sprawiedliwy, bo stworzył tak precyzyjną maszynę jakim jest swiat, też doceni wysiłek tych, którzy dążyli do doskonałości, wyrażanej w postępie i poszanowaniu innych.