JEDNOTA BRACI POLSKICH KAROLA GRYCZA ŚMIŁOWSKIEGO.
: 05 cze 2014, 22:35
Jednota Braci Polskich była wolną spolecznością religijną, założoną przez Karola Grycza Śmiłowskiego 1885 - 1959 w Polsce.
Nurt - unitarianizm.
Tradycja - Bracia Polscy.
Historia
Historia Jednoty Braci Polskich wiąże się ściśle z częścią życiorysu jej założyciela Karola Grycza Śmiłowskiego.
Karol Grycz Śmiłowski po studiach teologii ewangelickiej, które odbywał na uniwersytetach w Berlinie Halle, Lipsku i Wiedniu został pastorem kościoła luterańskiego.
W 1918 r. zostaje mianowany na stanowisko polskiego, ewangelickiego kapelana wojskowego i stopniowo awansując, w momencie przechodzenia na emeryturę (1930), zakończył służbę w stopniu podpułkownika.
W 1931 r. Grycz Śmiłowski udaje się w podróż do ''ziemi świętej'', a po powrocie w 1934r. postanawia napisać swoje życiowe dzieło, czyli książkę zatytułowaną ''Z ziemi świętej nowoczesne wierzę''.
Książka składa się z dwóch części.
W pierwszej zawarte są wspomnienia z podróży, a druga poświęcona jest Jego nowym wizjom religijnym. W tej właśnie części, Grycz kreśli swoje nowe wyznanie, które brzmi;
''Wierzę w Jednego Boga, Ducha wszechświata. Przez Chrystusa - człowieka wierzę w zjednoczenie człowieka i ludzkości z Bogiem''.
Wyznanie to jest z gruntu unitariańskie i tym samym jest odejściem od dotychczasowych wierzeń Grycza jako luteranina.
Oprócz nakreślonego wyznania, druga część książki zawiera wiele teologicznych rozważań i co ważne , przedstawia w niej wizje nowej społeczności religijnej.
W dwa lata po ukazaniu się książki, Grycz rozpoczyna wydawanie kwartalnika ''Wolna Myśl Religijna''.
W kwartalniku tym, który ukazywał się w latach 1936 - 1939r ( w 1939r. nawet jako miesięcznik) były poruszane różne społeczno - religijne tematy.
Jeden z kwartalników poświęca w całości unitarianizmowi i widzi w nim zjednoczenie religijne. W innych opisuje historię Braci Polskich do których coraz bardziej w swoich wizjach religijnych chce nawiązywać, a dokładniej myśli o odnowieniu tego ruchu po prawie 300 letniej przerwie od zakończenia ich działalności, nietolerancyjną ustawą sejmową za czasów króla Jana Kazimierza.
Z innych bardziej głośnych i ''lotnych'' tematów, jakie poruszał Grycz w ''Wolnej Mysli Religijnej'' była sprawa życia seksualnego w kontekście religii, sprawa stosunku Polski wobec rozwijającego się rasizmu niemieckiego, bolszewizmu, czy żydowskiego judaizmu.
Jeden z kwartalników poswięcił w całości rozważaniom, czy Biblia jest słowem Bożym, a jeszcze w innym skupił się nad zagadnieniem jak ma wyglądać jedyny prawdziwy odpust Boży.
W 1937r. wydaje broszurę w języku niemieckim pt. ''Kosmos Religion''.
Wszystkie te publikacje przynoszą Mu pewien rozgłos, chociaż przeciwników ma więcej niż zwolenników.
Udaje Mu się jednak doprowadzić do zjazdu - ludzi podobnie myślących jak On - w Łodzi w 1937 roku.
Na zjeżdzie zostały odczytane dwa referaty ;''Czy Biblia jest słowem Bożym'', oraz ''Moralność świecka''.
Oprócz tego, delegaci na zjazd podjęli uchwałę o powołaniu ''Wolnej społeczności religijnej - Bracia Polscy''.
Po zjeżdzie założeniowym w Łodzi, Grycz wraca do Krakowa, gdzie do wybuchu wojny organizuje w swoim mieszkaniu spotkania zwolenników nowej społeczności, które niekiedy przybierają charakter nabożeństw, a niekiedy zwykłych form dyskusyjnych.
Po wybuchu drugiej wojny światowej Grycza poszukuje gestapo, a On sam ukrywa się w miejscowości Proszowice, gdzie znajduje zatrudnienie w fabryce tytoniu.
Po drugiej wojnie światowej zakłada w 1945 roku Jednotę Braci Polskich z siedzibą w Krakowie.
W 1948 roku dochodzi do wydania przez zbór krakowski, broszury ''Bracia polscy, arianie - unitarianie''.
W pierwszej częsci tej publikacji zostaje przedstawiony pogląd Grycza na naukę Jezusa, a następnie opisana jest w skrótowy sposób historia Braci Polskich.
Druga część broszury jest już ideologiczna i tak właściwie jest syntetycznym przedstawieniem poglądów, które szerzej opisywał w swoich przedwojennych publikacjach.
W 1958 roku w 300 rocznicę wygnania dawnych Braci polskich, Grycz wydaje kolejną broszurę pt. ''Wygnanie i powrót arian do Polski''.
W 1959 roku roku Karol Grycz Śmiłowski umiera.
Należy w tym miejscu dodać, że drugi człon nazwiska - ''Śmiłowski'' był pseudonimem Karola Grycza i pochodził prawdopodobnie od nazwy rodzinnej miejscowości - Śmiłowice.
Zasady wiary
Karol Grycz Śmiłowski widział swoją wspólnotę jako wolne, bezdogmatyczne zrzeszenie religijne.
Celem istnienia owej wspólnoty miało być pielęgnowanie wolnej myśli religijnej, nieskrępowanej żadnymi dogmatami, świetymi księgami, tradycją itp.
Hasłem Jednoty Braci Polskich miały być słowa Jezusa ''Poznacie prawdę, a prawda was wyswobodzi''.
W Biblii widziano co prawda główne żrodło swych religijnych poglądów, ale nie uważano ją za nieomylną.
W Jezusie widziano zbawiciela, ale nic poza tym. Natomiast ze szczególną uwagą podkreślano Jego religijno - etyczne zasady, które nazywano zasadami szlachetnego człowieczeństwa.
Ogólnie Jednotę cechował uniwersalizm, co powodowało, że korzystano również z innych ''świetych'' ksiąg pozostałych religii.
Członkiem Jednoty mogli zostać wyznawcy różnych religii, bez występowania z macierzystych kościołów.
Nawet bezwyznaniowcy mogli w Jednocie znależć swoje miejsce, byle tylko akceptowali naukę ''szlachetnego człowieczeństwa'' Jezusa.
Organizacja
Jednota Braci Polskich Karola Grycza Śmiłowskiego poza zborem krakowskim nie miała szerszego ''wzięcia'' wśrod Polaków w innych regionach kraju.
Istniały tylko nieliczne zbory w Warszawie i Bielsku Białej.
Ogólna liczba członków - sympatyków kształtowała się od 100 do 200 osób.
Po śmierci Grycza (1959) w Jednocie nabiera na sile fascynacja religiami dalekiego wschodu.
Szczególnym zainteresowaniem cieszy się buddyzm, co w rezultacie doprowadza do jeszcze mniejszego zainteresowania Jednotą wśrod Polaków.
W latach siedemdziesiątych i osiemdzisiątych pod szyldem Jednoty Braci Polskich znajdują swoje miejsce grupy zielonoświatkowców i innych wiernych z rozpadłych wspólnot ewangelicznych.
Z powrotem zaczynają dominować tendencje chrześcijańskie.
Jednak jest to chrzescijaństwo jawnie nawiązujące do judaizmu i nawet posługujące się jego terminologią.
Za dzisiejszych spadkobierców Jednoty Karola Grycza, uważa się Jednota Braci Polskich - Wrocław pod kierownictwem Roberta Kisiela.
Nurt - unitarianizm.
Tradycja - Bracia Polscy.
Historia
Historia Jednoty Braci Polskich wiąże się ściśle z częścią życiorysu jej założyciela Karola Grycza Śmiłowskiego.
Karol Grycz Śmiłowski po studiach teologii ewangelickiej, które odbywał na uniwersytetach w Berlinie Halle, Lipsku i Wiedniu został pastorem kościoła luterańskiego.
W 1918 r. zostaje mianowany na stanowisko polskiego, ewangelickiego kapelana wojskowego i stopniowo awansując, w momencie przechodzenia na emeryturę (1930), zakończył służbę w stopniu podpułkownika.
W 1931 r. Grycz Śmiłowski udaje się w podróż do ''ziemi świętej'', a po powrocie w 1934r. postanawia napisać swoje życiowe dzieło, czyli książkę zatytułowaną ''Z ziemi świętej nowoczesne wierzę''.
Książka składa się z dwóch części.
W pierwszej zawarte są wspomnienia z podróży, a druga poświęcona jest Jego nowym wizjom religijnym. W tej właśnie części, Grycz kreśli swoje nowe wyznanie, które brzmi;
''Wierzę w Jednego Boga, Ducha wszechświata. Przez Chrystusa - człowieka wierzę w zjednoczenie człowieka i ludzkości z Bogiem''.
Wyznanie to jest z gruntu unitariańskie i tym samym jest odejściem od dotychczasowych wierzeń Grycza jako luteranina.
Oprócz nakreślonego wyznania, druga część książki zawiera wiele teologicznych rozważań i co ważne , przedstawia w niej wizje nowej społeczności religijnej.
W dwa lata po ukazaniu się książki, Grycz rozpoczyna wydawanie kwartalnika ''Wolna Myśl Religijna''.
W kwartalniku tym, który ukazywał się w latach 1936 - 1939r ( w 1939r. nawet jako miesięcznik) były poruszane różne społeczno - religijne tematy.
Jeden z kwartalników poświęca w całości unitarianizmowi i widzi w nim zjednoczenie religijne. W innych opisuje historię Braci Polskich do których coraz bardziej w swoich wizjach religijnych chce nawiązywać, a dokładniej myśli o odnowieniu tego ruchu po prawie 300 letniej przerwie od zakończenia ich działalności, nietolerancyjną ustawą sejmową za czasów króla Jana Kazimierza.
Z innych bardziej głośnych i ''lotnych'' tematów, jakie poruszał Grycz w ''Wolnej Mysli Religijnej'' była sprawa życia seksualnego w kontekście religii, sprawa stosunku Polski wobec rozwijającego się rasizmu niemieckiego, bolszewizmu, czy żydowskiego judaizmu.
Jeden z kwartalników poswięcił w całości rozważaniom, czy Biblia jest słowem Bożym, a jeszcze w innym skupił się nad zagadnieniem jak ma wyglądać jedyny prawdziwy odpust Boży.
W 1937r. wydaje broszurę w języku niemieckim pt. ''Kosmos Religion''.
Wszystkie te publikacje przynoszą Mu pewien rozgłos, chociaż przeciwników ma więcej niż zwolenników.
Udaje Mu się jednak doprowadzić do zjazdu - ludzi podobnie myślących jak On - w Łodzi w 1937 roku.
Na zjeżdzie zostały odczytane dwa referaty ;''Czy Biblia jest słowem Bożym'', oraz ''Moralność świecka''.
Oprócz tego, delegaci na zjazd podjęli uchwałę o powołaniu ''Wolnej społeczności religijnej - Bracia Polscy''.
Po zjeżdzie założeniowym w Łodzi, Grycz wraca do Krakowa, gdzie do wybuchu wojny organizuje w swoim mieszkaniu spotkania zwolenników nowej społeczności, które niekiedy przybierają charakter nabożeństw, a niekiedy zwykłych form dyskusyjnych.
Po wybuchu drugiej wojny światowej Grycza poszukuje gestapo, a On sam ukrywa się w miejscowości Proszowice, gdzie znajduje zatrudnienie w fabryce tytoniu.
Po drugiej wojnie światowej zakłada w 1945 roku Jednotę Braci Polskich z siedzibą w Krakowie.
W 1948 roku dochodzi do wydania przez zbór krakowski, broszury ''Bracia polscy, arianie - unitarianie''.
W pierwszej częsci tej publikacji zostaje przedstawiony pogląd Grycza na naukę Jezusa, a następnie opisana jest w skrótowy sposób historia Braci Polskich.
Druga część broszury jest już ideologiczna i tak właściwie jest syntetycznym przedstawieniem poglądów, które szerzej opisywał w swoich przedwojennych publikacjach.
W 1958 roku w 300 rocznicę wygnania dawnych Braci polskich, Grycz wydaje kolejną broszurę pt. ''Wygnanie i powrót arian do Polski''.
W 1959 roku roku Karol Grycz Śmiłowski umiera.
Należy w tym miejscu dodać, że drugi człon nazwiska - ''Śmiłowski'' był pseudonimem Karola Grycza i pochodził prawdopodobnie od nazwy rodzinnej miejscowości - Śmiłowice.
Zasady wiary
Karol Grycz Śmiłowski widział swoją wspólnotę jako wolne, bezdogmatyczne zrzeszenie religijne.
Celem istnienia owej wspólnoty miało być pielęgnowanie wolnej myśli religijnej, nieskrępowanej żadnymi dogmatami, świetymi księgami, tradycją itp.
Hasłem Jednoty Braci Polskich miały być słowa Jezusa ''Poznacie prawdę, a prawda was wyswobodzi''.
W Biblii widziano co prawda główne żrodło swych religijnych poglądów, ale nie uważano ją za nieomylną.
W Jezusie widziano zbawiciela, ale nic poza tym. Natomiast ze szczególną uwagą podkreślano Jego religijno - etyczne zasady, które nazywano zasadami szlachetnego człowieczeństwa.
Ogólnie Jednotę cechował uniwersalizm, co powodowało, że korzystano również z innych ''świetych'' ksiąg pozostałych religii.
Członkiem Jednoty mogli zostać wyznawcy różnych religii, bez występowania z macierzystych kościołów.
Nawet bezwyznaniowcy mogli w Jednocie znależć swoje miejsce, byle tylko akceptowali naukę ''szlachetnego człowieczeństwa'' Jezusa.
Organizacja
Jednota Braci Polskich Karola Grycza Śmiłowskiego poza zborem krakowskim nie miała szerszego ''wzięcia'' wśrod Polaków w innych regionach kraju.
Istniały tylko nieliczne zbory w Warszawie i Bielsku Białej.
Ogólna liczba członków - sympatyków kształtowała się od 100 do 200 osób.
Po śmierci Grycza (1959) w Jednocie nabiera na sile fascynacja religiami dalekiego wschodu.
Szczególnym zainteresowaniem cieszy się buddyzm, co w rezultacie doprowadza do jeszcze mniejszego zainteresowania Jednotą wśrod Polaków.
W latach siedemdziesiątych i osiemdzisiątych pod szyldem Jednoty Braci Polskich znajdują swoje miejsce grupy zielonoświatkowców i innych wiernych z rozpadłych wspólnot ewangelicznych.
Z powrotem zaczynają dominować tendencje chrześcijańskie.
Jednak jest to chrzescijaństwo jawnie nawiązujące do judaizmu i nawet posługujące się jego terminologią.
Za dzisiejszych spadkobierców Jednoty Karola Grycza, uważa się Jednota Braci Polskich - Wrocław pod kierownictwem Roberta Kisiela.
